ADHD op de werkvloer: hoe de omgeving het verschil voor mij maakte

Om vijf uur sta ik als eerste op de borrel, terwijl de lunch op kantoor me soms te veel is. Voor veel mensen is dat niet te rijmen en dat neem ik ze niet kwalijk.

Door mijn ADHD ervaar ik grote contrasten. Pieken en dalen. Alles of niets. Deze golven zie je terug in mijn emoties, impulsiviteit, motivatie en prikkelregulatie. Jarenlang ervaarde ik dit als een beperking, maar door meer kennis en minder schaamte zet ik mijn brein steeds vaker in als kracht. Dat vraagt wel wat. Van mij én van mijn omgeving.

In deze blog lees je wat ADHD in de praktijk betekent, wat het kost als de omgeving niet meebeweegt, en wat het oplevert als dat wel gebeurt.

Wat ADHD op de werkvloer echt betekent

ADHD gaat niet alleen over concentratieproblemen of druk gedrag. Voor mij zit de uitdaging het meest in de regulatie van emoties, motivatie en prikkels. Waar anderen een golfbeweging ervaren, zijn het bij mij pieken en dalen. De ene dag lachen met collega's, de andere dag huilend in bed. Toezeggen op een borrel, terwijl de lunch op kantoor te veel is.

Dat maakt planning ingewikkeld als je die moet afstemmen op een standaard werkschema. Maar het maakt samenwerken verrijkend als een organisatie bereid is mee te bewegen. Ik plan mijn eigen uren. Ik surf mee op de golven van mijn brein. Op die manier worden de motivatiepieken een kracht voor de organisatie in plaats van iets wat verloren gaat aan een rigide rooster.

Wat het kost als de omgeving niet meebeweegt

Wat mensen vaak niet zien is hoeveel energie bepaalde taken kunnen kosten. Een administratieve klus invullen of een lange vergadering zonder pauze. Voor een neurotypisch brein is dat misschien vervelend. Voor mijn ADHD-brein kan het leiden tot slapeloze nachten, uitgesteld gedrag of ADHD-verlamming: niks uit je handen krijgen door overweldiging.

Feedback is niet de oplossing. Het maakt de stress groter. En stress kost cognitieve capaciteit. Grote kans dat er meer fouten worden gemaakt. Dat is geen excuus, dat is neurobiologie.

Als je iemand met dyslexie feedback geeft op spelling, zullen de spelfouten niet minder woorden.

Hoe zelfkennis helpt om neurodiversiteit op de werkvloer als kracht in te zetten

Ik weet wat mijn brein nodig heeft. Ik weet dat ik snel leer als iets me interesseert. Dat ik goed ben in het leggen van onverwachte verbanden. Dat ik uitblink in de startfase van projecten, kortstondige trajecten en situaties met urgentie. Ik weet ook dat lange meetings me mentaal uitputten en dat small talk energie kost die ik liever ergens anders in steek. Die zelfkennis heb ik omgezet in afspraken met mijn manager. Die afspraken hebben me in staat gesteld mijn kracht volledig in te zetten.

Dit is de kern van neuro-inclusie op de werkvloer: niet iedereen dezelfde ruimte geven, maar iedereen de ruimte geven die bij hem of haar past. Gelijkwaardig, niet hetzelfde.

ADHD op de werkvloer functioneert het best als er drie lagen op elkaar aansluiten. Het individu kent zijn eigen brein, behoeften en valkuilen. De leidinggevende ziet talent, ondersteunt behoeften en is flexibel. De organisatie biedt structureel ruimte en heeft een cultuur waarin verschil wordt gevierd in plaats van gecorrigeerd.

Neurodiversiteit is geen softwareprobleem

Er is iets merkwaardigs aan de manier waarop organisaties omgaan met neurodiversiteit. Ze willen innovatie, out-of-the-box denken en diversiteit van perspectief. Tegelijkertijd verwachten ze dat iedereen op dezelfde manier aanwezig is, communiceert en presteert. Dat werkt niet. Niet voor de medewerker, en uiteindelijk ook niet voor de organisatie.

Breinen die informatie anders verwerken zorgen voor andere perspectieven, voor onverwachte associaties, voor een hogere collectieve intelligentie. Maar die vruchten kun je alleen plukken als je bereid bent mee te bewegen in de verschillen.

Jarenlang voelde mijn ADHD als een beperking. Door meer kennis en minder schaamte is het steeds vaker een kracht. Dat proces vraagt iets van het individu. Maar het vraagt minstens zoveel van de omgeving.

Wil je weten hoe jouw organisatie kan leren meebewegen met neurodivergente medewerkers? ANTRE ontwikkelt workshops en trainingen over neurodiversiteit. Neem contact op via anouk@antrestudio.nl.