top of page

Masking bij autistische vrouwen: waarom de diagnose zo vaak uitblijft

  • Foto van schrijver: Anouk Vermolen
    Anouk Vermolen
  • 8 apr
  • 4 minuten om te lezen

Masking bij autistische vrouwen is iets wat vaak jarenlang voorkomt. Hiermee bedoelen we het jarenlang verbloemen van autistische kenmerken.


Masking komt veel voor bij neurodivergenten, omdat veel mensen uit de community van jongs af aan hebben geleerd zich aan te passen aan wat de omgeving van hen verwacht.


Katybeth en collega's van de University of Nevada deden hier recent (2026) onderzoek naar. Ze onderzochten hoe autistische vrouwen hun identiteit en zelfbeeld ontwikkelen, en welke rol masking, het moment van diagnose en kennis over neurodiversiteit daarin spelen.


Bij ANTRE vinden we het belangrijk om deze kennis op een toegankelijke manier te delen met onze community, organisaties en de maatschappij. In deze blog lees je:


Masking bij autistische vrouwen

Waarom autisme bij vrouwen vaak wordt gemist

De diagnostische criteria voor autisme zijn van oudsher gebaseerd op het gedrag van jongens. Dat heeft directe gevolgen voor de herkenning van autisme bij vrouwen en meisjes.

80% procent van de autistische meisjes wordt in vroege screenings niet herkend.

Autistische vrouwen vertonen vaker aanpassingsgedrag: ze bestuderen sociale verwachtingen en stemmen hun gedrag daarop af. Ze zijn behulpzaam, vermijden conflict en lijken sociaal vaardig.


Wat van buitenaf functioneel oogt, kost van binnenuit buitensporig veel energie. Dit patroon wordt masking of camouflaging genoemd. Hoe effectiever iemand maskeert, hoe later de diagnose gemiddeld volgt.


De oorzaak en gevolgen van masking bij autistische vrouwen

Masking bij autistische vrouwen is zelden een bewuste keuze. Het ontstaat vroeg, vaak al voordat er sprake is van enig zelfbewustzijn over het eigen autisme. De verwachtingen die worden gesteld rondom gender versterken dit proces.

Van vrouwen wordt verwacht dat ze sociaal, zorgzaam en emotioneel beschikbaar zijn.

Autistische kenmerken die bij jongens worden gesignaleerd en benoemd, worden bij meisjes eerder weggeredeneerd of zelfs positief geïnterpreteerd. Een meisje dat stil is en haar beurt afwacht, lijkt goed opgevoed. Dat dit ook een gevolg kan zijn van overprikkeling, blijft hierdoor onzichtbaar.


Op de lange termijn heeft masking aanzienlijke gevolgen, zoals chronische uitputting, identiteitsverwarring en in veel gevallen burn-out.


Drie factoren die de indentiteit van autistische vrouwen bepalen

Tabel met de vijf hoofdthema's en onderliggende categorieën uit het onderzoek naar autistische vrouwen, zelfperceptie en masking (Adamo et al., 2026)
De drie factoren die de identiteit van autistische vrouwen vormen, beïnvloed door ervaringen, overtuigingen en zelfperceptie.

De onderzoekers beschrijven hoe de identiteit van autistische vrouwen wordt gevormd door drie samenhangende factoren:

  1. Gender-gerelateerde autisme-ervaring

  2. Kennis over neurodiversiteit

  3. Autistische zelfperceptie


Deze drie beïnvloeden elkaar voortdurend en worden gevoed door ervaringen, overtuigingen en zelfbeeld.


Wie toegang heeft tot kennis over neurodiversiteit en gemeenschappen laat een ander resultaat zien dan iemand die autisme bekijkt vanuit tekorten. Dat verschil werkt door in zelfwaardering, identiteitsontwikkeling en mentale gezondheid.


Laat gediagnosticeerde vrouwen met autisme

Venndiagram met drie overlappende cirkels: gegenderde autisme-ervaring, neurodiversiteitsoriëntatie en autistische zelfperceptie, als factoren die samen de identiteit van autistische vrouwen vormen (Adamo et al., 2026).
De vijf thema's die uit de gesprekken met autistische vrouwen naar voren kwamen, met de onderliggende categorieën per thema.

Een late diagnose wordt doorgaans beschouwd als nadelig: gemiste ondersteuning, verkeerde behandelingen, jarenlang onbegrepen gedrag.


Dit onderzoek laat ook een andere kant zien. Namelijk dat vrouwen die op latere leeftijd werden gediagnosticeerd, hun autisme vaker in krachtige en genuanceerde termen beschreven.

De diagnose bracht in veel een verklaring, in plaats van een beperking.

Ze hadden al een eigen identiteit opgebouwd voordat de diagnose volgde.


De invloed van omgeving en verwachting op het zelfbeeld van vrouwen met autisme

Naast de diagnose speelt de sociale omgeving een bepalende rol in hoe autistische vrouwen zichzelf zien.

Opmerkingen van huisgenoten, afwijzing in de liefde en het aanhoudende gevoel te veel of te weinig te zijn heeft grote impact.

Culturele taboes rondom neurodivergentie maakten het voor een deel van de vrouwen bovendien onmogelijk om openlijk over hun autisme te spreken.


Vrouwen leerde zichzelf beter kennen door:

  • Creatieve uitingen zoals beeldende kunst, schrijven en mode.

  • Digitale gemeenschappen.

  • Het bewust stellen van grenzen, ook wanneer dat inging tegen de verwachting van anderen.


De betekenis en het belang van de neurodivergente community

Een van de meest uitgesproken bevindingen in het onderzoek betreft de rol van community.

Het keerpunt was niet de diagnose op zichzelf, maar de verbinding met anderen die hetzelfde ervaarden.

Binnen neurodivergente gemeenschappen vonden de vrouwen erkenning die ze bij neurotypische leeftijdsgenoten niet hadden gevonden. Ze hoefden hun ervaringen niet te rechtvaardigen of te vertalen.


Wat dit betekent voor organisaties en professionals

Autistische vrouwen die effectief maskeren, vallen op de werkvloer zelden op. Ze presteren, passen zich aan en functioneren goed. Tot het moment dat de draagkracht is overschreden. De uitval is dan vaak ingrijpend en het herstel langdurig.


Kennis over neurodiversiteit is daarmee is relevant voor alle professionals: van medewerkers tot leidinggevenden en van HR-specialisten tot neurotypische collega's. Onze introductie workshop over neurodiversiteit op de werkvloer biedt op een interactieve manier een kennismaking met het onderwerp.


Neurodiversiteit op de werkvloer
u
Nu boeken

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief via de footer!


Het artikel lezen?



Opmerkingen


Meer weten?

Inzichten, verhalen en ontwikkelingen rondom neurodiversiteit ontvangen?

Dankjewel voor je aanmelding

Volg ons

  • TikTok
  • LinkedIn
  • Instagram
bottom of page